Kwaliteitsborging onder de Wkb is bij grotere woningbouwprojecten vrijwel altijd goedkoper dan de leges die gemeenten voorheen voor technische toetsing rekenden. Bij projecten met 10, 20 en 30 woningen vallen de kosten in 49 van de 50 grootste gemeenten lager uit. Dat blijkt uit het jaarlijkse legesonderzoek van Woningborg Toetsing & Toezicht (WTT), dat voor de derde keer is uitgevoerd.
Legesonderzoek 2026: Kosten kwaliteitsborging bij projecten vanaf 10 woningen in 49 van de 50 gemeenten lager
De resultaten staan in de nieuwe whitepaper Werken met de Wkb in 2026. Daarin delen we ook lessen uit de praktijk. Zo leggen we uit hoe partijen een project voortzetten na de schorsing van een kwaliteitsborger. En hoe partijen afspraken kunnen maken over gefaseerde oplevering en tijdens de bouw het dossier voor de gereedmelding opbouwen.
De wet verplicht opdrachtgevers bij nieuwbouw in gevolgklasse 1 om een kwaliteitsborger in te schakelen. Onder opdrachtgevers leeft de vraag of kwaliteitsborging duurder uitpakt. Daarom vergeleken we de kosten voor kwaliteitsborging met de leges die gemeenten voor vergelijkbare projecten via de traditionele route zouden rekenen.
Kostenverschil neemt toe bij grotere projecten
Herhaling maakt toetsing efficiënter
Bij grotere woningbouwprojecten keren bouwmethoden en details vaker terug. Daardoor kunnen toetsing en controles per woning efficiënter worden uitgevoerd. Dat verklaart voor een deel waarom het kostenverschil bij grotere projecten oploopt. Bij conceptmatig bouwen versterkt de herhaling dit effect.
EIB onderzocht de eerste twee jaar Wkb
Het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB) onderzocht in opdracht van Woningborg en SWK hoe de Wkb in de praktijk uitpakt. Het legesonderzoek richt zich op de kosten van kwaliteitsborging ten opzichte van de gemeentelijke leges. Het EIB concludeert dat de kwaliteit van het bouwtoezicht is toegenomen en dat kwaliteitsborgers bij grotere projecten gemiddeld tegen lagere kosten toezicht houden dan gemeenten voorheen deden. Het rapport bevat daarnaast aanbevelingen om het Wkb-stelsel verder te verbeteren.